W zaborze niemieckim utworzono: w Poznaniu - Wielkopolski Związek Kolejarzy Polskich jako Sekcję Kolejarzy w Związku Robotników i Rzemieślników ZZP (1918), na Śląsku - Tajny Związek Kolejarzy Polaków na Śląsku, ok. 5000 członków
Po uzyskaniu niepodległości w 1918 powołano Związek Zawodowy Kolejarzy Rzeczypospolitej Polskiej, w 1919 Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce oraz Związek Kolejarzy Śląskich. Dochodziło do rozłamów i połączeń organizacji. W latach międzywojennych funkcjonowało np. ponad 38 związków zawodowych – lewicowych, prawicowych, centrowych, wyznaniowych, branżowych, lokalnych, niektóre z nich – prorządowych.
Protesty miały np. miejsce w 1848, 1882 (pierwszy masowy strajk), 1905, 1906, 192026 kwietnia 1920 w Poznaniu policja otworzyła ogień do protestujących kolejarzy. W wyniku tych zdarzeń zginęło łącznie 9 robotników, zaś 32 zostało rannych według histmag.org , 1921 oraz w 1923.
Poważna groźba wybuchu strajku generalnego na kolei miała miejsce w 1956.