Kroniki Spengeberga w XII wieku za Bolesława Kędzierzawego powstał zamek książąt mazowieckich ulokowany na jednym ze wzgórz w późniejszej lokalizacji miasta Łomży.
XIII – XIV wiek Około 1250 roku w czasie jednego z najazdów, Trojden – książę Litwinów złupił i spalił gród łomżyński. Około 1340 roku Kazimierz Wielki rozpoczął odbudowę zamku w tej samej lokalizacji w Szurze pod Starą Łomżą. Łomża nie pojawiała się w dokumentach pisanych do końca XIV w. Po unii polsko-litewskiej zmniejszyło się znacznie niebezpieczeństwo ciągłych najazdów od strony wschodniej granicy. Sprzyjało to rozwojowi osadnictwa, przenoszeniu i lokacji miast na prawie niemieckim. Grody traciły swój charakter obronny, a podgrodzia nabierały większego znaczenia jako centra handlowo-gospodarcze. Położenie podgrodzia łomżyńskiego było niezbyt dogodne i dlatego Łomża została przeniesiona na nowe miejsce, umożliwiające jej lepszy rozwój i wytyczenie prostopadłych ulic, w okolice założonego w XII w. zamku książąt mazowieckich.