Nowa lokacja Łomży o 5 km na zachód, w dół rzeki, nastąpiła w ostatnich dekadach XIV w. Już w 1392 roku na Popowej Górze został wybudowany kościół NMP i świętych Rozesłańców. W 1410 roku przeniesiono tu parafię. Jest to dobrym dowodem na to, że nowe miejsce było już zasiedlone i zabudowane. Dawne podgrodzie otrzymało wówczas nazwę Starej Łomży, która występuje w najstarszym rejestrze okolicznych wsi z 1410 roku.
XV wiek Od początków XV wieku miasto rozwijało się pomyślnie i znalazło się w warunkach umożliwiających mu nadanie praw miejskich. Już w 1400 Łomża miała wójta, co świadczy o jej charakterze miejskim. 30 sierpnia 1400 roku książę mazowiecki Janusz I Starszy nadał „w mieście naszym zwanym powszechnie Łomża wójtostwo z czterema włókami, trzecim denarem od jakiejkolwiek osądzonej sprawy w granicach wspomnianego miasta”. Ostateczne unormowanie sytuacji prawnej miasta nastąpiło 18 lat później. 15 czerwca 1418 roku z rąk księcia Janusza I Łomża otrzymała prawa miejskie chełmińskie. Dzięki życzliwości księcia mieszczanie mogli także wybudować łaźnię, postrzygalnię i wagę. Od tego momentu nie musieli również płacić ceł w granicach Księstwa Mazowieckiego, co miało kolosalne znaczenie dla rozwoju handlu.