XVI wiek XVI wiek przyniósł Łomży prawdziwy rozkwit. Książęta Mazowieccy przyznali miastu kolejne przywileje. Z inicjatywy mieszczan i przy wsparciu księżnej Anny Radziwiłłówny i jej synów: Stanisława i JanuszaZabytki sakralne w Łomży., w latach 1504–1525 powstała łomżyńska Fara reprezentująca styl gotycki. W 1526 roku Łomża stała się miastem królewskim. Posiadała dwa zamki – jeden w granicach miasta drugi w miejscowości Szur w dawnej lokalizacji miasta.
W połowie XVI wieku miasto liczyło 3300 mieszkańców, ponad 540 domów, 7 kościołów. Posiadało dwór królewski, ludwisarnię, arsenał, łaźnię, spichlerze zbożowe, magazyny soli i inne budowle. Można ją było odnaleźć nawet na kilku mapach prezentujących Europę środkowo-wschodnią. W mieście, którego świetność przyrównywano jedynie do Warszawy i Płocka, powstał nawet Zamek Królewski. Łomżyński port rzeczny należał do największych tego typu na Mazowszu i odgrywał bardzo ważną rolę zwłaszcza w handlu płodami rolnymi. Poza tym o wielkości miasta i jego znaczeniu handlowym mogła świadczyć obecność sześciu mostów na Narwi oraz krzyżowanie się tutaj kilku międzynarodowych dróg handlowych, m.in.