W 1820 Łódź stała się osadą fabryczną. Pod koniec 1823 do Łodzi przybyli pierwsi tkacze sukiennicy (głównie z Czech i Saksonii). I tak rozwój ten ruszył w błyskawicznym tempie. Na południe od Starego Miasta wybudowano nową sukienniczą osadę zwaną Nowym Miastem (okolice Placu Wolności). Tempo wzrostu demograficznego Łodzi było nieprawdopodobne. Można je porównywać tylko z rozwojem miast Stanów Zjednoczonych, bowiem nigdzie w Europie żadne miasto tak się nie rozwijało. W ciągu stu lat liczba mieszkańców zwiększyła się tysiąckrotnie. Niosło to za sobą ogromne problemy. Przede wszystkim fatalne warunki socjalne (przez wiele lat nie czyniono żadnych poważnych kroków, aby to zmienić). Poza tym wielkie zróżnicowanie narodowościowe. Poza Polakami do Łodzi przybyli Niemcy, Rosjanie i Żydzi. W połowie XIX w. proporcje katolików i ewangelików były na wyrównanym poziomie. Żydów było wówczas ok. 10%. Przed wybuchem I wojny światowej katolików było nieco ponad połowa, ewangelików ok. 25%, a liczba Żydów wzrosła do 23%. Prawosławni stanowili tylko 1% łódzkiej populacji. Przedstawione powyżej zjawisko świadczy o wyjątkowej sytuacji Łodzi w porównaniu z innymi miejscami w kraju. Działania duszpasterskie ze względu na duże zróżnicowanie pochodzeniowe i religijne ludności były tutaj o wiele trudniejsze, niż gdzie indziej.