Alan z Lille, Alain de Lille (fr: alɑ̃ də lil lub Alanus ab Insulis; ur. 1128 w Lille, zm. 1202 lub 1203 w Cîteaux) – francuski cysters, średniowieczny humanista, teolog, filozof i poeta, jedna z czołowych postaci tzw. renesansu XII wieku. Część historyków utożsamia go z Alanem de Rysel. Ze względu na wszechstronną wiedzę współcześni nadali mu tytuł doctor universalis (łac. doktor uniwersalny), przysługujący także Albertowi Wielkiemu.
Badacze przypisują Alanowi oryginalność i znaczną rangę tak w poezji, jak i w teologii. Ernst Robert Curtius nazywa go "jedną z najwybitniejszych postaci XII w. – poetą z ogromną siłą wyrazu i spekulatywnym teologiem, który odkrył nowe źródła". Karl Stecker nazywa go "geniuszem języka i stylu", a Eduard Norden "najbardziej szalonym ze stylistów".
Życie Wiadomości o życiu Alana są skąpe. Studiował i mieszkał w Paryżu. Tamże również nauczał, następnie przeniósł się do Montpellier (ok. 1190-1194)Jan Legowicz, Historia filozofii średniowiecznej, 1986, s. 408. Treść jego dzieł i jego ogólne nastawienie intelektualne pozwalają wiązać go ze środowiskiem szkoły z Chartres, nie ma jednak żadnych potwierdzających to danych źródłowych.