W 1100, kiedy zmarła księżna Adelajda prace zostały przerwane.
W 1112, książę Zygfryd z Ballenstedt, pasierb Henryka, podarował nieukończone opactwo zakonnikom z klasztoru Affligem którym zarządzał przeor Gilbert z Affligem. Wpierw Maria Laach było filią Afflingen. W 1127 Gilbert został także przeorem nowego opactwa. Za jego przeoratu, w 1138 Maria Laach stał się niezależnym ośrodkiem monastycznym.
Prace budowlane kontynuowano w zadatku po sukcesorze Gilberta – Fulbercie (1152-1177). W roku 1156 ukończono kryptę, wzniesiono korpus nawowy oraz chór zachodni. Kościół poświęcił arcybiskup trewirski 24 VIII 1156. Dzięki fundacji księżnej Hedwig von Are (zatwierdzonej w 1170) w 1177 ukończono wschodnią wieżę i częściowo zbudowano od strony zachodniej arkadowe atrium.
Zachodnią kruchtę oraz zabudowę wokół dziedzińca atrium zwany "Rajem" w zbudowano w latach 1220-1230 pod patronatem opata Gregora (1217-1235). Ponadto ostatecznie ukończono zachodnie wieże, wymieniono także dachy, oraz drewniane stropy na kamienne sklepienia kolebkowe. thumb|220px|Wejście główne do atrium