Okazuje się być jednym z wielu esperów w organizacji znanej jako Agencja.
– przewodnicząca klasy, która została stworzona przez tę samą cywilizację co Yuki Nagato, jednak posiadają one odmienną metodykę co do sposobu obserwacji i badania zdolności, które posiada Haruhi.
Miejsce akcji Miejscem akcji jest miasto Nishinomiya w Japonii – siedziba Uniwersytetu Kwansei Gakuin, gdzie studiował Nagaru Tanigawa. Nazwy prawdziwych stacji metra, szkół i zespołów baseballowych zostały nieco zmodyfikowane w anime, jednak wciąż pozostają rozpoznawalne. Dodatkowo, niektóre sceny z anime zawierają wiernie oddane scenerie z Nishinomii i okolic.
Light novel Powieści zostały napisane przez Nagaru Tanigawę, a zilustrowane przez Noizi Ito. Zostały wydane przez wydawnictwo Kadokawa Shoten.
Seria osiągnęła komercyjny sukces – do czerwca 2007 roku została sprzedana łącznie w ponad 4,3 miliona egzemplarzy. W kwietniu 2011 roku suma ta wzrosła do 8 milionów sprzedanych egzemplarzy w Japonii, natomiast na całym świecie sprzedaż łącznie przekroczyła 16,5 miliona egzemplarzy. Ponadto, w maju 2011 roku, pierwsze wydanie dwóch wówczas ostatnich tomów zostało wydrukowane w 513 tysiącach egzemplarzy każdy, ustanawiając tym rekord wydrukowanych kopii jednego wydania dla light novel.