oznacza poprawkę tekstu spółgłoskowego, najczęściej z powodu błędu kopisty „brak innego” – z aramejskiego, oznacza miejsce szczególne, które się nie powtarza więcej razy w Biblii: słowo, jego forma, albo więcej słów razem tikunej soferim – 18 miejsc, w którym poprawiono tekst z powodów doktrynalnychW.R. Scott, A simplified guide to BHS (N. Richland Hills 1995³), s. 13-16. 134 miejsca, w których tetragram został zamieniony na tytuł Adonaj oraz 7 miejsc, w których tetragram zamieniono na tytuł Elohim Talmud Babiloński zawiera traktat Soferim opisujący szczegółowe przepisy, które muszą być zachowane przy przepisywaniu świętych tekstów.
Ostatecznie doprowadzili do wykrystalizowania się wersji tekstu nad którą pracę kontynuowali we wczesnym średniowieczu masoreci, aż do opracowania tekstu masoreckiego.
Pisarz, notariusz, artysta thumb|Współczesny kopista przy pracy. W szerszym znaczeniu, od okresu królewskiego, przez pierwsze wieki n.e. aż do czasów współczesnych, wykształciło się także zajęcie sofera, zatrudnionego przez konkretną gminę żydowską, do sporządzania oficjalnych dokumentów (jak np.