Z obiema funkcjami związany jest podział dóbr na dobra publiczne i prywatne. Dobra publiczne to takie dobra, które są finansowane z funduszy publicznych, są oferowane odbiorcom na zasadzie kryterium nieodpłatności. Tworzą one zbiorową konsumpcję społeczeństwa finansowaną z funduszy publicznych (tzw. zasada niewyłączności-każda jednostka ma prawo do korzystania z dóbr publicznych) Obywatele nie płacą za te dobra bezpośrednio, ale w formie pośredniej-w formie podatków. Natomiast dobra prywatne odróżnia od nich fakt, iż możliwość ich użytkowania przez określone jednostki wyklucza jednocześnie możliwość użytkowania tych dóbr przez innych ludzi. Z dostępem do dóbr publicznych związany jest problem free riders (jeżdżących na gapę), czyli osób, które korzystają z dóbr publicznych, choć nie ponoszą żadnych opłat z tego tytułu, gdyż nie wolno płacić za dobra publiczne dopiero po skorzystaniu z nich, np.: całe społeczeństwo korzysta z obrony narodowej, oświaty czy efektów ochrony środowiska, choć nie każdy obywatel uczestniczył w kosztach. Free riders mogą wpływać na zmniejszenie krańcowej skłonności obywateli do pracy i do oszczędzania, ale z drugiej strony mogą przyczynić się do wzrostu wytwarzania dóbr prywatnych (np. tworzenie systemu prywatnej służby zdrowia czy szkolnictwa prywatnego).