W okresie zaborów W okresie zaborów oraz ostatnim dziesięcioleciu I Rzeczypospolitej większość biskupów opłacana była przez carycę Katarzynę II. W czasie insurekcji kościuszkowskiej skazani zostali na śmierć przez powieszenie, z natychmiastowym wykonaniem kary biskupi: Józef Ankwicz, Józef Kazimierz Kossakowski oraz Ignacy Jakub Massalski. Aż do drugiej połowy XIX hierarchię kościelną ściśle wiązały z panującą administracją carską więzy społeczne i rodzinne„Jej członkowie rodzili się z wrogim nastawieniem w stosunku do radykalnej polityki wszelkiego autoramentu, zdając sobie sprawę, że otwarte wyrażenie własnego zdania skończy się pozbawieniem wszelkich wpływów” Norman Davies. Boże Igrzysko. Historia Polski, 2002. s. 702.. Wówczas do godności Prymasa Polski z nadania Katarzyny II wyniesiony został Gabriel Podolski. Kilkadziesiąt lat później Mikołaj I mianował „niepohamowanego karierowicza” Józefa Siemaszko na unickiego biskupa Wilna i naczelnego administratora Kolegium Unickiego. W roku 1875 carat uchylił oficjalnie Unię brzeskąNorman Davies, Boże Igrzysko. Historia Polski, 2002, s. 702.. Na obszarze Prus udało się osiągnąć swoisty kompromis z panującą władzą polityczną.