230x230px|thumb|Kirysek czaprakowy (Scleromystax barbatus)|lewoPrzedstawiciele podrodziny Corydoradinae mierzą od 3 do 12 cm długości. Ich ciała są zgarbione i bocznie spłaszczone, na ogół dość krępe, z wyjątkiem ryb z rodzajów Aspidoras, Scleromystax i Gastrodermus, które zazwyczaj są bardziej podłużne i smuklejsze. Pyszczki są zaokrąglone, a u niektórych gatunków wyraźnie wydłużone. Wąsiki krótkie. lewo|mały|231x231px|Osteogaster melanotaenia Sumy z podrodziny Callichthyinae osiągają od 9 do 24 cm długości. Są to podłużne ryby o opływowym kształcie ciałach. Otwór gębowy jest spłaszczony, wyposażony w długie wąsiki.
Występowanie Zasięg występowania kiryskowatych obejmuje Amerykę Południową. Poza tym kontynentem tylko Hoplosternum punctatum spotykany jest w kilku rzekach Panamy, a Hoplosternum littorale w rzekach i jeziorach Florydy w Stanach Zjednoczonych, gdzie został zawleczonyHoplosternum littorale [online], iNaturalist [dostęp 2025-07-28]. lewo|mały|232x232px|Dianema długowąsa (Dianema longibarbis) 240px|right|thumb|Kirysek szmaragdowy (Brochis splendens)