Bizantyńską tradycją crucis gemmatae jest wpisanie tegoż motywu w nimb otaczający głowę Chrystusa, co egzemplifikują mozaikowe wizerunki Chrystusa Pantokratora z XII wieku, zdobiące sklepienia katedr w Monreale i Cefalu na Sycylii.
W Bizancjum pojawiły się także trójwymiarowe krzyże z klejnotami, pełniące funkcje relikwiarza, krzyża procesyjnego lub stanowiące element ołtarza. Najstarszym przykładem jest krzyż relikwiarzowy cesarza Justyna II podarowany papieżowi Janowi III zawierający relikwie Krzyża Chrystusa. Jest zbliżony kształtem do krzyża greckiego, wykonany ze złotej blachy i ozdobiony kamieniami szlachetnymi oraz perłami. Ramiona krzyża opatrzone są repusowanymi inskrypcjami otoczonymi klejnotami. Na skrzyżowaniu ramion umieszczono drewno relikwii.
Kameryzowane krzyże były preferowane w sztuce wizygockiej w VII wieku, jako element korony wotywnej – wiszącej obręczy, której powierzchnię i wiszące aplikacje zdobią kamienie szlachetne. Krzyże tych koron ozdobione są oszlifowanymi kamieniami w formie kaboszonów. Przykładami są krzyże koron wotywnych ze Skarbu z Guarrazar, odnalezionego w 1859 r.