Kolejnym wczesnośredniowiecznym przykładem crux gemmata jest krzyż Dezyderiusza – króla longobardzkiego. Dzieło to charakteryzuje się bogatą kameryzacją po obu stronach. W sztuce karolińskiej i insularnej crux gemmata pojawiła się w malarstwie książkowym, czego przykładami są krzyże z iluminowanych stronic w Sacramentarium Gelasianum oraz ewangeliarzu z Lindisfarne. Motyw ten stanowi także element dekoracji opraw ksiąg liturgicznych, m.in. Codex Aureus z Lindau.
W dobie sztuki ottońskiej złote i kameryzowane krzyże przejęły bizantyńską tradycję w zakresie treści, formy i funkcji, przy czym położono nacisk na pomysłowość dekoracji i form. Zachowało się kilka takich dzieł o znaczącej wartości artystycznej. Ważnym przykładem jest krzyż Lotara, datowany na około 1000 r. przechowywany w skarbcu katedry w Akwizgranie. Pełnił funkcję krzyża procesyjnego, a ponadto mógł być wystawiany na mensie ołtarzowej. Wysadzany jest symetrycznie rozmieszczonymi szlachetnymi kamieniami, perłami i gemmami, ilustrującymi wizję Niebieskiej Jerozolimy. Na skrzyżowaniu belek krzyża umieszczona jest kamea z wizerunkiem cesarza Oktawiana Augusta, będąca ideowym znakiem tożsamości Ottonów z cesarzami rzymskimi.