W tym samym roku został odznaczony Krzyżem Walecznych (odznaczenie zweryfikowano w 1965).
Okres stalinowski W 1945 zdał w gimnazjum w Kielcach egzamin maturalny. Po maturze pracował w Opocznie jako dróżnik, następnie kreślarz. W 1947 rozpoczął studia pedagogiczne na Uniwersytecie Warszawskim, przez rok (1949/1950) studiował także antropologię. Pracował równocześnie zarobkowo jako kierownik Działu Popularyzacji Nauki i Techniki w Ministerstwie Obrony Narodowej oraz jako redaktor działu poradnictwa zarobkowego w piśmie „Służba Polsce” (1948–1949), starszy referent w Centralnym Zarządzie Kin (1951–1952). W czasie studiów był początkowo (do 1948) związany z towarzyskim kręgiem tzw. pawianów, skupionym wokół Bogdana Suchodolskiego, od 1950 organizował (m.in. ze Zygmuntem Skórzyńskim i Janem Józefem Lipskim) debaty na tematy społeczne, najczęściej we własnym mieszkaniu. Pracownicy aparatu bezpieczeństwa nazwali uczestników tych spotkań „zespołem personalistycznym”, samego Czapowa uznając za lidera tej grupy. Na przełomie 1950 i 1951 przygotował inspirowaną personalizmem chrześcijańskim pracę Podstawy i zasady polityki socjalizmu humanistycznego, krytyczną wobec ustroju komunistycznego i postulującą jego zmiany, próbował przy tym sformułować program chrześcijańskiego socjalizmu. Pracę magisterską Nałkowski – pedagog walczący.