Problem oderwania pieniądza od złota został podjęty także przez M. Mongina, który dowodził, że wartość pieniądza oceniania jest według siły nabywczej mierzonej ilością towarów, a nie parytetu kruszcowego. Dlatego możliwa jest miara wartości oderwana od złota i wynikająca wyłącznie z ustalenia regulacji między towarami a jednostką pieniężną. Głównym twórcą nominalistycznej teorii pieniądza jest G. Knapp (1842-1926), autor tzw. państwowej teorii pieniądza. Jego teoria jest jednocześnie najbardziej radykalną koncepcją w nurcie nominalistycznym.

Pieniądz, zdaniem Knappa, jest dziełem porządku prawnego i w porządku prawnym, a nie w substancji, tkwi jego istota (jest to pieniądz "wyzwolony" z substancji). Państwo ustala nominalną wartość pieniądza, nadaje mu moc prawną zwalniania ze zobowiązań i gwarantuje w przyszłości możliwość pośredniczenia w obrotach. Punktem wyjścia rozumowania Knappa jest przyjęcie istnienia jednostki wartości jako zjawiska nominalnego. Jednostkę wartości można zdefiniować jedynie w ujęciu historycznym, czyli przez określenie jej stosunku do dawnej. Pieniądz, który w przeszłości opierał się na własnej realnej wartości materiału pieniężnego, w następstwie oddziaływania państwa na kształtowanie pieniądza oderwał się od tej wartości.