Pieniądz nie jest towarem, tylko środkiem płatniczym, rzeczą ruchomą, wyposażoną przez prawo w zdolność obiegową, rzeczą, której realna użyteczność jest niepotrzebna, aczkolwiek nieszkodliwa, a zatem obojętna. Zdaniem Knappa, towarowa teoria pieniądza straciła rację bytu z chwilą zniesienia bimetalizmu. Pojęcie "środek płatniczy" odnosi Knapp do jednostki obrachunkowej i obiegowej, przy czym ta ostatnia może przybierać formę nominalnego pieniądza ustawowego i pieniądza bezgotówkowego (pieniądza żyrowego). Sformułowane przez Knappa poglądy na temat istoty pieniądza zawierają uogólnienia i uproszczenia. Nie dostrzega on np., że kreatywna zdolność państwa jest ograniczona tylko do dawnych zobowiązań, nie obejmuje natomiast tworzenia się wartości pieniądza w stosunku do nowych transakcji; ustalona przez państwo w oficjalnych parytetach cena złota nie obowiązuje na rynku prywatnym (zgodnie ze statutem Międzynarodowego Funduszu Walutowego od 1978 roku kraje członkowskie nie ustalają parytetów walutowych w złocie).
W nominalistycznej teorii pieniądza, a zwłaszcza w rozważaniach Knappa, za cenne należy uznać jednak dostrzeżenie procesu demonetyzacji złota.
Bibliografia Władysław Jaworski, Leksykon finansowo-bankowy, Warszawa 1991, PWE
Kategoria:Pieniądz