Pierwsze parowozy na głównych liniach wpro­wadzono w 1855 roku, a rok później było ich 10, przy tym prowadzono nadal także ruch konny. Od 1860 roku sieć kolejowa była dzierżawiona przez Rudolfa Pringsheima, który przejściowo wycofał parowozy i pozostawił tylko trakcję konną. W 1870 roku przewozy przekroczyły 1 mln ton, a w 1872 roku powróciła na kolej trakcja parowa. 1 marca 1884 koleje górnośląskie zostały upaństwowione przechodząc na własność Królestwa Prus. Były dalej rozbudowane przez państwowy zarząd kolejowy (KPEV), podlegając Wydziałowi Kolei Wąskotorowej w powołanej w 1895 ro­ku dyrekcji kolei w Kato­wicach. Pod koniec 1895 roku uruchomiono połączenie Makoszowów z Gliwicami i portem Kanału Kłodnickiego. Sieć łączyła wszystkie znajdujące się w jej zasięgu zakłady przemysłu metali nieżelaznych, kopalnie węgla i dolomitu oraz niektóre huty żelaza. Ponadto w latach 1899–1900 przedsiębiorstwo tramwajowe zbudowało niezależną prywatną linię Gliwice Trynek – Rudy – Racibórz (48 km), na której uruchomiono ruch pasażerski. W 1901 roku długość państwowych linii kolei wąskotorowej sięgnęła ponad 138 km linii głów­nych i prawie 30 km linii bocznych, a 163 bocznice prywatne i tory wewnątrzzakładowe miały długość 205 km.