Wedle wyznania samego autora w zbiorze poezji Życie Nowe, napisał on Boską komedię po to, aby oddać hołd swojej zmarłej ukochanej, Beatrycze, aby pokazać światu ogromną miłość, jaką żywi do niej. Kolejną motywacją było pragnienie wskazania ludzkości drogi do odrzucenia występnego życia. A zatem jest to motywacja moralistyczno–religijna, typowa dla średniowiecza: pędząc żywot wygnańca Dante żywił przekonanie, że ludzkość zbłądziła. Być może chciał odstraszyć ludzi od grzechów wizjami okropnych kar, jakie czekają ich po śmierci w Piekle oraz zachęcić do cnotliwego życia przez ukazanie wizji Raju jako miejsca wiecznego szczęścia.
Kwestia przynależności do epok literackich thumb|Comencia la Comedia, 1472 Zasadniczo, Boska komedia jest utworem wybitnie średniowiecznym, przedstawiającym ówczesną summę wiedzy i wizję świata.
O przynależności do średniowiecza świadczy: data powstania, filozofia teocentryczna alegoryczność i symbolika magia liczb nawiązanie do Apokalipsy i innych ksiąg biblijnych.