motywowany religijnie opierający się na pewnych elementach kultury judeochrześcijańskiej, np. na rzekomym pochodzeniu Romów od biblijnego bratobójcy Kaina, na przekazach, jakoby nie przyjęli oni uciekającej do Egiptu Świętej Rodziny czy też wykuli gwoździe, którymi przybito Chrystusa do Krzyża. Bardziej rozpowszechnione są podobnej natury oskarżenia o domniemane konszachty Cyganów z diabłem, dzięki którym mieliby oni posiadać wyjątkowe umiejętności magiczne.

motywowany społecznie zakładający, iż powszechne wśród większości grup romskich koczownictwo jest wyłącznie wyrazem ich świadomej woli, nie zaś pochodną określonych warunków ekonomiczno-politycznych. Stereotyp ten implikuje twierdzenie, jakoby Cyganie unikali w ten sposób ciężkiej pracy osiadłych rolników, a przez to stanowili sami w sobie „problem społeczny” lub też „plagę”. Z zagadnieniem tym wiąże się również skłonność Romów do działań o charakterze przestępczym i do żebractwa oraz brak wykształcenia wielu Romów, w tym unikanie obowiązku szkolnego.

motywowany rasowo wywodzący się z powyższych stereotypów natury społecznej, lecz wzbogacający je twierdzeniem, jakoby zarzucane Romom cechy miały charakter dziedziczny oraz były jednym z wyznaczników „rasy cygańskiej”.