Okoliczności powstania utworu Inspiracją dla napisania powieści poświęconej wpływowi religii na kobietę był dla Zoli artykuł w czasopiśmie Dzwon (la Cloche), dotyczący związku jezuity Dufoura ze swoją penitentkąH. Suwała, Emil Zola, Wiedza Powszechna, Warszawa 1968, s. 142. Skłonił go on do zmiany pierwotnego planu, według którego problemowi księży, celibatu i religii miała być poświęcona tylko jedna powieść (ostatecznie Grzech księdza Mouret). Konkretny koncept dzieła mógł pochodzić od Goncourtów i ich Panią Gervaisais, w której również został ukazany destrukcyjny wpływ dewocji na kobiecą psychikęH. Suwała, Emil Zola, Warszawa, Wiedza Powszechna 1968.
Inspiracje historyczne Podbój miasta Plassans jest kontynuacją Pochodzenia rodziny Rougon-Macquartów - ukazuje konsekwencje zamachu stanu z 1851 r. na prowincji, w fikcyjnym prowansalskim miasteczku Plassans. Chociaż miejsce akcji jest fikcją literacką (choć dokładnie wzorowaną na Aix-en-Provence), jego realia zostały oddane z niezwykłą dokładnością - proces „odzyskiwania dla bonapartyzmu” regionów, które na nowo zaczęły w wyborach głosować na legitymistów, miał miejsce we Francji na ogromną skalę, a ksiądz Faujas może być uznany za postać typowąH. Suwała, Emil Zola, Wiedza Powszechna, Warszawa 1968, s. 151-153.