Zola ukazuje również, w jaki sposób wpływy kościele neutralizowały ambicje lokalnych klanów, czego przykładem jest spadek pozycji Rougonów w miarę wzrostu wpływów Faujasa. Symboliczny wymiar ma ostatnia scena, w której umierająca Marta widzi na tle łuny pożaru swojego syna w sutannie kapłańskiejH. Suwała, op.cit., s. 152.
Recepcja utworu W ciągu pierwszego pół roku sprzedaży książki udało się sprzedać jedynie 1500 egzemplarzy, co stanowiło wprawdzie postęp w porównaniu z wcześniejszymi tomami cyklu, jednak nadal stanowiło wynik rozczarowującyArmand Lanoux, Dzień dobry mistrzu, s. 198, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy 1957. Ponownie pochwalił dzieło Gustave FlaubertH. Suwała, op.cit., s. 154. W późniejszym czasie, chociaż walory utworu zostały docenione, istotną przeszkodę dla jej popularności stanowiło bardzo ścisłe osadzenie w konkretnym kontekście historycznym i obyczajowym. Liczne aluzje do działań kościelnych na prowincji, łatwo zrozumiałe dla współczesnych, po latach stały się bowiem nieczytelne. Równocześnie wielu krytyków zarzucało Zoli niedostateczne zrozumienie opisywanych problemów i powierzchowność analizy.
Przypisy
Linki zewnętrzne Francuskie wydanie powieści w bibliotece Polona
Kategoria:Powieści Émile’a Zoli Kategoria:Powieści z 1874