Przeciwwagą dla Klaudiusza jest wzorowany na samym Zoli powieściopisarz Sandoz, który nawet widząc niedoskonałość swoich prac, kontynuuje działanie, gdyż wierzy, że mimo wszystko mogą one odegrać postępową rolę społeczną. Przedstawiona w utworze ocena Sandoza, jako również naznaczonego piętnem romantyzmu i niezdolnego przez to do pełnej realizacji gatunku „nowoczesnej powieści”, jest tożsama z samooceną Zoli.
Dzieło wyraża równocześnie rozczarowanie nieumiejętnością człowieka do realizacji założonych ideałów, pesymizm w obliczu trudów życia i wpływania na postęp, ale i wezwanie do tego, by mimo wszystko starać się polepszać otaczający świat. Wyraża to okrzyk „Chodźmy pracować!”, jaki Sandoz kieruje do przyjaciół po pogrzebie samobójcy Klaudiusza.
Recepcja Wielowarstwowość przesłania Dzieła nie została dostrzeżona przez większość krytyków, którzy zakwalifikowali powieść jako kolejny przykład skrajnego pesymizmu i ludzkiej niemocy. Z kolei w środowiskach impresjonistów wielu malarzy uznało powieść za atak na ten kierunek malarski, nagłą zmianę frontu przez Zolę, który