Cukrowiec lekarski, trzcina cukrowa (Saccharum officinarum L.) – gatunek byliny należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rodzaju cukrowiec. Prawdopodobnie pochodzi z Nowej Gwinei. Z Azji południowej ok. 800 r. n.e. do basenu Morza Śródziemnego przenieśli ją Arabowie.
Trzcina cukrowa stanowi ok. 65% surowca wykorzystywanego przez światowy przemysł cukrowniczy — burak cukrowy stanowi ok. 35%.
Morfologia thumb|left|200px|Zbiór trzciny thumb|left|200px|Plantacja trzciny na Maderze Łodyga Źdźbło osiąga wysokość do 2–6 (8) m i średnicę 2–7 cm. U dołu nagie i woskowate, z pierścieniami blizn po liściach. Zwykle żółtawe lub czerwonawe. Międzywęźla mają ok. 20 cm, skracają się w dole źdźbła. Liście Naprzemianległe o długości 50–200 cm i szerokości 4–10 cm, z szerokim i jasnym nerwem środkowym oraz ostrym brzegiem blaszki. Kwiaty Niepozorne, w biało owłosionych kłoskach zebranych setkami w piramidalną wiechę. Owoce Podłużne ziarniaki, w uprawie rzadko powstające.
Biologia W węzłach łodygi wyrastają korzenie (w dole) lub ich zawiązki, a nad nimi znajduje się strefa przyrostu pozbawiona nalotu woskowego.
Miękisz źdźbła zawiera do 20% cukrów.