Między innymi siedmiu członków tej organizacji, którzy powracali z pochodu 1-majowego, zostało w okolicach Lubartowa zastrzelonych przez oddział WiNu pod dowództwem Zdzisława Brońskiego ps. Uskokhttp://podziemiezbrojne.blox.pl..
Jeszcze w końcowym okresie wojny związek rozpoczął działania mające na celu zasiedlenie i odbudowę Ziem Odzyskanych. Jego członkowie tworzyli specjalne grupy osiedleńcze, które pomagały między innymi w organizacji władz oraz punktów informacyjnych czy żywnościowych. Zachęcano także zamieszkałą w Polsce centralnej młodzież do wyjazdu i osiedlenia się na zachodzie. W obronie nowo nabytych ziem zachodnich członkowie ZWM propagowali w kraju utwór „Wara od Odry”, który z czasem stał się jednym z popularniejszych piosenek w związku.
Związek agitował także za nową władzą prowadząc działalność indoktrynacyjną oraz walkę ideologiczną – m.in. poprzez atakowanie tych profesorów uniwersyteckich, którzy nie chcieli służyć komunistycznej władzy oraz poprzez donosy, jak i przez zmuszanie do publicznej samokrytykihttp://www.osiedlearmiikrajowej.republika.pl/gw1.jpg.. Agitacyjna działalność związku uwidoczniła się zwłaszcza podczas kampanii wyborczej przed referendum ludowym w 1946 oraz przed wyborami do Sejmu Ustawodawczego z 1947 roku.