Odrodzenie rady miejskiej nastąpiło w 1866 wskutek odchodzenia od centralnego modelu zarządzania państwem (efektem tego było również przyznanie autonomii Galicji). Rada ta była organem samorządu stanowiącym prawo lokalne, decydującym o finansach i mieniu gminy itp. Początkowo liczyła 60 osób, wskutek jednak rozszerzania granic miasta liczba ta stopniowo się powiększała (przed I wojną światową było 103 radnych). Prawo wyboru radnych ograniczone było cenzusem majątkowym i stanowym aż do odzyskania niepodległości w 1918. W 1911 do rady zostało wybranych 83 radnych.
Kolejna reforma (1934) przyniosła m.in. ograniczenie liczby radnych ze 124 do 72. Podczas II wojny światowej rada miejska przestała działać. Jej namiastką była Rada Przyboczna Miasta Krakowa (1939–1941).
1945–1990 Po II wojnie światowej rada miejska została odrodzona jako Rada Narodowa Miasta Krakowa (od 1957, w związku z wydzieleniem Krakowa z województwa krakowskiego, Miejska Rada Narodowa w Krakowie). Pierwsze posiedzenie odbyła w styczniu 1945 – jej 12 członków pochodziło z PPR i jej stronnictw sojuszniczych. Stopniowo jej skład poszerzano poprzez powoływanie nowych członków przez partie polityczne zdominowane przez PPR, a następnie PZPR.