Cechą uniwersytetów jest również wolność akademicka, czyli wolność nauki i nauczaniaStachowiak-Kudła M., Autonomia szkół wyższych a instytucjonalne mechanizmy zapewnienia jakości w Polsce i wybranych państwach europejskich, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2012..
Modele uniwersytetu Wyróżnić można cztery modele uniwersytetu: model Kanta – państwo interweniuje jedynie w niektórych aspektach działalności uczelni model Humboldta – państwo odgrywa rolę drugoplanową i nie ingeruje w wewnętrzne sprawy uniwersytetuIdee Wilhelma von Humboldta dotyczące roli i organizacji uniwersytetu analizował http://pressto.amu.edu.pl/index.php/nsw/article/view/4791 [dostęp 2017-10-09]. model Napoleona – państwo zachowuje pełną kontrolę nad działalnością uniwersytetów model brytyjski – państwo nie jest właścicielem uniwersytetów, wspiera je jedynie w ich działalnościTight, M., „So What is Academic Freedom en Academic Freedom and Responsability”, Open University Press 1988..