Rozłamowcy z poparciem PPR i czynnym udziałem aparatu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego przejęli władzę w stronnictwie, jego gazety (w tym „Gazetę Ludową” i „Chłopski Sztandar”), wydawnictwa i strukturyMarek Łatyński, Nie paść na kolana. Szkice o opozycji lat czterdziestych, wyd. II rozszerzone, Wrocław 2002, Wyd. Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum, s. 828., sprowadzając partię do roli stronnictwa satelitarnego PPR. Pod koniec 1948 partia liczyła jedynie około 30 tys. członków i współpracowała z satelickim wobec PPR Stronnictwem Ludowym, z którym połączyła się 27 listopada 1949, tworząc nową partię – Zjednoczone Stronnictwo Ludowe. Ugrupowanie to stało się satelicką partią PZPR. Józef Niećko objął w nim przewodnictwo Rady Naczelnej (pierwszym prezesem partii został Władysław Kowalski).

Działacze, którzy nie współtworzyli ZSL i znaleźli się na uchodźstwie, kontynuowali działalność na emigracji jako PSL – Odłam Jedności Narodowej. Działacze pozostali w kraju byli prześladowani politycznie i policyjnie przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego.