Historia herbu Najwcześniejsze wzmianki: Niesiecki podaje, „przy początkach wiary chrześcijańskiej w Polsce nadany...” Legenda herbowa I: Według legendy, syn króla węgierskiego św. Stefana, książę Emeryk wybrał się do Polski, do swojego wuja Bolesława Chrobrego. Zgodnie z ówczesnym zwyczajem zabrał ze sobą mały relikwiarz, jako rękojmię bezpieczeństwa. Bolesław Chrobry wyjechał na spotkanie swego krewnego i w Górach Świętokrzyskich urządził polowanie na jego cześć. Młody książę Emeryk był zachwycony polowaniem w nieprzebytej puszczy. Jednak w pogoni za jeleniem oddalił się od reszty orszaku i zabłądził. Wtedy złożył ślub, że jeśli ocaleje i odnajdzie drogę, to zostawi na tym miejscu relikwie Drzewa Krzyża Świętego, które miał przy sobie zawieszone na szyi. W trakcie modlitwy ukazał mu się anioł, który wskazał mu drogę do klasztoru na Świętym Krzyżu. Po ocaleniu, na dowód wdzięczności, pozostawił relikwiarz w nowo budowanym klasztorze. Symbolem klasztoru jest podwójny krzyż, którego wyższe ramię jest krótsze od dolnego. Krzyż ten, niezależnie od określeń heraldycznych jakie nosi, nierozłącznie związany jest z kultem i symboliką relikwii Drzewa Krzyża Świętego. Legenda herbowa IIStryjkowski M, O początkach... fol. 184, 194; Bielski M, Kronika wszystkiego świata: Herbort J, Chronica... lib. 11,fol.