Ten słabo dotąd artykułowany ferment przerodził się w otwartą walkę po obaleniu żyrondystów przez sankiulotów 2 czerwca 1793, kiedy większość polityków tego ugrupowania, słabo pilnowana, zdołała zbiec z Paryża i schronić się w rodzinnych departamentach. Żyrondyści na ogół natychmiast rozpoczynali propagandę antyjakobińską, w której wykorzystywali właśnie federalizm jako antytezę centralizmu. Była to zresztą koncepcja głoszona już wcześniej przez nich z ław parlamentarnych.
Przebieg
250px|right|thumb|Felix de Wimpffen Głównymi ośrodkami buntu stały się Nîmes, Marsylia, Lyon, Rennes, Caen, Bordeaux i cała Normandia. Sygnał do rozpoczęcia powstania dali żyrondyści zbiegli do departamentu Eure, którzy w swoim manifeście uznawali, że Konwent Narodowy nie jest już parlamentem i powinien zostać obalony. Rozpoczęty został również zaciąg do powstańczych oddziałów, które miały ruszyć na stolicę. Federaliści zyskali wsparcie części rojalistów. W lipcu w Caen dowództwo ruchu stworzyło tzw. zgromadzenie centralne oraz wydało nowy program, podkreślający jedność narodową, równość i niepodzielność republiki. Na czele sił powstańczych stanął gen. de Wimpffen. Innym czołowym liderem insurekcji był rojalista de Puisaye.