thumb|500px|Symeon zwany Nowym Teologiem, czyli mającym podobny dar wyjaśniania tajemnic wiary co sam Jan Ewangelista, zwany Teologiem. Tytuł ten tradycja nadała również innemu Ojcu Kościoła, Grzegorzowi z Nazjanzu.
Teolog – osoba zajmująca się systematycznym, opartym na metodach filozoficznych, historycznych i in., studium twierdzeń religijnych uznawanych za objawione dotyczących Boga oraz Jego relacji do świata, w myśl maksymy fides quaerens intellectum - wiara szukająca zrozumienia. Najczęściej związana z chrześcijaństwem.
Poprzez zapożyczenie, czasem teologami nazywa się myślicieli innych religii, jak judaizm czy islam. Teolodzy posiadają zwykle uniwersyteckie wykształcenie teologiczne, często legitymują się stopniami naukowymi lub też tytułem naukowym profesora.
Teolog w Kościele katolickim W rozumieniu przyjętym w katolicyzmie teologia, inaczej niż filozofia religii, związana jest z wiarą Kościoła, którego założycielem według chrześcijan jest Chrystus. Dlatego teologiem katolickim we właściwym sensie tego słowa jest ten, kto otrzymał mandat od władz kościelnych.