16 Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza – zlikwidowany związek taktyczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy morskiej i granicy polsko-radzieckiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne 16 Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza JW 1002 została sformowana 1 stycznia 1951 na bazie 4 Brygady Ochrony Pogranicza, na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950 z podległością Dowództwu WOP.
Dowództwo brygady stacjonowało w Gdańsku przy ul. Niedziałkowskiego 11, a następnie ul. Oliwskiej 35.
Nowa numeracja batalionów i brygad weszła w życie z dniem 1 stycznia 1951.
Pod koniec 1951 skład osobowy brygady wynosił 2559 żołnierzy, w tym 272 oficerów, 223 podoficerów zawodowych, 190 podoficerów służby zawodowej i 1784 szeregowych. thumb|kpr. Marian Przybylski żołnierz 16 Brygady WOP przyczynił się do ujęcia grupy dywersyjnej wywiadu niemieckiego (22 maja 1952) W marcu 1954 dokonano zmiany numeracji strażnic WOP występujących w strukturach batalionów WOP na Wybrzeżu Gdańskim. W połowie lat pięćdziesiątych nastąpiła kolejna reorganizacja pododdziałów WOP na Wybrzeżu Gdańskim. Dotychczasowe Bataliony Kontroli Granicznej przemianowano na Bataliony Portowe WOP z jednoczesnym zwiększeniem ich stanów osobowych.