Innowacyjne ustawodawstwo Augusta spotkało się z dużym sprzeciwem społecznym. Nagminnie je obchodzono, wykorzystując luki prawne, co znalazło swój wyraz na przykład w poezji Owidiusza. Wyłączeni spod tego prawa byli każdy wyzwoleniec (libertinus) i wyzwolenica (libertina). W okresie cesarstwa powszechne były stałe związki bogatych, żonatych Rzymian z libertynkami a zamężnych Rzymianek z libertynami. Doprowadziło do pojawienia się terminu libertynizm. Oznaczał on akt współżycia płciowego osób, z których przynajmniej jedna jest związana małżeństwem z inną osobą, nie karany na mocy prawa o cudzołóstwie.
W okresie późnego cesarstwa prawo Augusta zaostrzano. Konstantyn Wielki wprowadził karę śmierci za cudzołóstwo. W roku 339 synowie Konstantyna wydali ustawę, na mocy której cudzołożników można było uśmiercać za pomocą kary poena cullei (sakowania). Egzekucja polegała ona na wstępnym biczowaniu, zaszyciu cudzołożników w worku razem ze żmiją, psem, kogutem i małpą a następnie utopieniu w rzece lub morzu. W roku 556 Justynian Wielki zachował karę śmierci dla mężczyzny, natomiast winną kobietę polecił zamykać w klasztorze. Jeżeli mąż jej wybaczył w ciągu dwóch lat, mogła wyjść z klasztoru, w przeciwnym wypadku kara była dożywotnia.