W myśl prawa rzymskiego nie było to jednak cudzołóstwo, czyn taki określano mianem stuprum.
Oktawian August wprowadził w Cesarstwie Rzymskim nowe prawa małżeńskie, które w założeniu miały przywrócić tradycyjną rzymską cnotliwość. Między rokiem 18 a 16 p.n.e. ogłosił , w którym cudzołóstwo zostało określone jako przestępstwo podlegające karze grzywny lub – w skrajnych przypadkach – relegacji na wyspę. Tym samym cesarz przekazał jurysdykcję nad cudzołóstwem sądom karnym, które zostały zobowiązanie do uznawania również stuprum za cudzołóstwo.
W myśl Lex Iiulia sądy karne mogły zakazać skazanej, niezamężnej kobiecie zawierania małżeństwa a skazanej, zamężnej kobiecie ponownego małżeństwa. Rozporządzenie cesarza nakazywało jednak sądom, przy rozpatrywaniu sprawy kobiety, wziąć pod uwagę wcześniejsze czyny jej męża. Prawo Augusta zobowiązywało również zdradzonego męża do wniesienia oskarżenia przeciwko żonie, niezwłocznie po tym, gdy dowiedział się o cudzołóstwie. Niedopełnienie tego obowiązku skutkowało oskarżeniem zdradzonego męża o stręczycielstwo w małżeństwie (lenocinium mariti).