Budowa i funkcjonowanie cerkwi w Imperium Rosyjskim Współcześnie istniejąca cerkiew została zbudowana według różnych źródeł w latach 1868–1872, 1871–1872 lub 1870–1875. Budowę finansował Skarb Państwa ze specjalnego funduszu przeznaczonego na wznoszenie unickich świątyń, część środków przekazali także miejscowi parafianie. Zlokalizowano ją nie na miejscu starszej świątyni, lecz na wzgórzu naprzeciw niej. W ten sposób unicka, a następnie prawosławna placówka duszpasterska mogła przez pewien czas korzystać z dwóch obiektów sakralnych.
Cerkiew w Tarnogrodzie powstała w okresie, gdy państwo rosyjskie finansowało wznoszenie nowych świątyń unickich na ziemi chełmskiej, by przyczynić się do wytworzenia się u miejscowych unitów rosyjskiej świadomości narodowej. Przy wznoszeniu tych obiektów sakralnych zwracano szczególną uwagę na obecność w ich architekturze wyraźnych elementów o proweniencji wschodniosłowiańskiej. Z reguły budowano je na planie krzyża, wyraźnie wyodrębniając trzy części cerkwi: przedsionek, nawę i pomieszczenie ołtarzowe.