Powstania kozackie na terenie Rzeczypospolitej powstanie Kosińskiego (1591–1593) powstanie Nalewajki (1594–1596) powstanie Żmajły (1625) powstanie Fedorowicza (1630) powstanie Sulimy (1635) powstanie Pawluka (1637) powstanie Ostranicy (1638) powstanie Chmielnickiego (1648–1657) powstanie Paleja (1702–1704)
Powstania kozackie na terenie Rosji powstanie Bołotnikowa (1606–1607) powstanie Razina (1665–1671) powstanie Pugaczowa (1773–1775)
Skutki Znaczne połacie Rzeczypospolitej zostały splądrowane i zniszczone w wyniku działań wojennych. Ludność zaczęła przenosić się na tereny bardziej spokojne, co doprowadziło do wyludnienia sporych obszarów. Powstania kozackie i późniejsza powszechna anarchia kozacka na Naddnieprzu spowodowały także, że ludność ruska Kresów Wschodnich I Rzeczypospolitej coraz chętniej ciążyła zarówno ku zachodowi, jak i wschodowi. Feliks Koneczny, polski historyk i publicysta pierwszej połowy XX wieku, przedstawiał tę sytuację następującoFeliks Koneczny: Polskie Logos a Ethos, Poznań-Warszawa 1921, t. II, s. 114-115.: W wyniku destabilizacji wschodnich Kresów, spowodowanych ciągłymi walkami na terytorium Ukrainy naddnieprzańskiej, osłabła potęga militarna Rzeczypospolitej.