Władza carów rosyjskich do XVII wieku była ograniczona przez przywileje bojarskie, sudiebniki, Dumę bojarską i Sobór Ziemski, a w kwestiach cerkiewnych dodatkowo przez patriarchę i święty sobór. Rządy Iwana Groźnego doprowadziły do znacznego osłabienia pozycji bojarskiej względem monarchy i umożliwiły w okresie późniejszym wprowadzenie władzy absolutnej. W 1550, pod naciskiem Iwana IV Groźnego, wydano nowy Sudiebnik. Zmiany polegały na wyjęciu spod jurysdykcji urzędników dzieci bojarskich, stanowiących podporę władzy carskiej. Potomkowie bojarów rosyjskich mieli odtąd podlegać jedynie carowi, który sprawował nad nimi władzę sądowniczą. W 1555 r. Iwan IV przeprowadził gruntowną reformę systemu prawnego i usprawnił administrację państwa. Rządy Iwana IV, mimo wielu reform wewnętrznych, wyniszczyły kraj. Szczególną rolę odegrała wprowadzona dla złamania opozycji bojarskiej tzw. opricznina – spowodowała ona ruinę gospodarczą znacznych obszarów Rosji.