Jednostkami terenowymi departamentu były wydziały komunikacji WUBP utworzone na początku 1951 r., a rok później przemianowane na wydziały VIII WUBP.

Następną strukturą wyodrębnioną z Departamentu IV MBP stał się Departament IX MBP utworzony na podstawie rozkazu organizacyjnego nr 01 ministra z 8 stycznia 1953 r. Komórka prowadziła działalność z zakresu operacyjnej ochrony przemysłu ciężkiego i specjalnego (zbrojeniowego), na szczeblu lokalnym za sprawy te odpowiadały wydziały IX WUBP. Wprowadzona zmiana okazała się jednak nietrwała, gdyż po kilkunastu miesiącach zgodnie z rozkazem organizacyjnym nr 046 ministra z 12 czerwca 1954 r. struktury Departamentu IX MBP zostały z powrotem włączone do Departamentu IV MBP (analogicznych zmian dokonano także w terenie). Ponadto na mocy rozkazu organizacyjnego nr 047 ministra z 12 czerwca 1954 r. z tak przekształconej jednostki wydzielono zagadnienia zabezpieczenia rolnictwa i utworzono samodzielny Inspektorat Wiejski MBP (oraz inspektoraty wiejskie w ramach WUBP).