W 1961 rozpisano referendum, w którym obywatele mieli odpowiedzieć na pytanie: „Czy zgadzasz się na zastąpienie Związku Południowej Afryki republiką?” 52,29% udzieliło odpowiedzi „Tak”, natomiast 47,71% „Nie”. Wówczas kraj zmienił nazwę na Republika Południowej Afryki, królowa Elżbieta II została zastąpiona przez prezydenta Charlesa Robbertsa Swarta, a kraj wystąpił z Commonwealthu. Wydarzenie to przysporzyło NP dużej popularności i zakończyło jej drogę ku pełnej niepodległości. Zdobywała ona coraz większą przewagę nad przeciwnikami politycznymi. W latach 70. i 80. nastąpił wzrost aktywności Afrykańskiego Kongresu Narodowego oraz presji światowej opinii publicznej na zniesienie apartheidu. W samej NP pojawiły się pierwsze trudności. W 1979 r. wybuchła afera związana z nieprawidłowym finansowaniem kampanii propagandowej na rzecz poprawy wizerunku kraju, która zmusiła prezydenta Balthazara Johannesa Vorstera do ustąpienia ze stanowiska. W latach 80. władzę sprawował początkowo jako premier, potem jako prezydent Pieter Willem Botha. W 1982, wraz z powolną zmianą kursu NP, oderwała się od niej grupa skrajnie prawicowych działaczy, która utworzyła Partię Konserwatywną.