Jednym z kazań, które wzbudziły zastrzeżenia, było kazanie 9 wygłoszone w dniu święta św. Dominika na temat Księgi Syracha (Ecclesiasticus) 50,6-7, gdzie Eckhart wyjaśniał swą teologię apofatyczną. W wyniku badań dokonanych w XIX i XX w. dziś istnieje dokładna dokumentacja postępowań procesowych. Raymond B. Blackney zauważył, że dodatkową motywacją Henryka z Virneburga, ówczesnego arcybiskupa Kolonii, by wszcząć postępowanie przeciw Eckhartowi przed Inkwizycją, było to iż jako franciszkanin był nieprzychylny dominikanom, a jednocześnie był zaniepokojony spontanicznym, „dzikim” rozwojem mistycznych ruchów w dolinie Renu. Według Malcolma Lamberta, dominikanin stał się ofiarą inkwizycyjnych postaw arcybiskupa.. Siłą rzeczy, pierwszym inkwizytorem, który rozpatrywał sprawę był również dominikanin. Ten, po wysłuchaniu Eckharta, uniewinnił go. Arcybiskup nie dał za wygraną, powiązał Eckharta z ruchami begardów i przekazał sprawę dwom franciszkanom, którym towarzyszyło osiemnastu innych teologów. Po przejrzeniu kazań i traktatów Eckharta sporządzili oni listę heretyckich, w ich przekonaniu, stwierdzeń. Eckhart odpowiedział na nie dziełkiem pod tytułem Obrona (Rechtfertigungsschrift). Wyjaśnienie, które Eckhart dał we wstępie Obrony ukazuje zarówno jego intencje i nastawienie, jak i intencje oskarżycieli.