Niemiecki geopolityk zbudował swoje poglądy m.in. na podstawie geopolitycznej teorii amerykańskiego oficera marynarki Alfreda Mahana oraz brytyjskiego geografa Halforda Mackindera, odwołując się przy każdej okazji do wcześniejszych niemieckich idei, głoszonych przez Friedricha Ratzela i jego szwedzkiego studenta Rudolfa Kjelléna. Głosili oni organiczną albo antropomorficzną koncepcję państwa i potrzebę jego samowystarczalności poprzez zorganizowane od góry w dół struktury społeczne. Koncepcja organicznego państwa po raz pierwszy została wyrażona w pismach Karla Rittera, następnie została rozwinięta przez Ratzela i zaadaptowana przez Hausfhofera. Uzasadniał on potrzebę stworzenia lebensraum nawet kosztem innych narodów, ponieważ podbój jest niezbędnym warunkiem dla biologicznego wzrostu.
Pisma Ratzela powstały w czasach drugiej rewolucji przemysłowej w Niemczech, która rozpoczęła się po wojnie francusko-pruskiej, kiedy poszukiwania rynków zbytu dla towarów wyprodukowanych w Niemczech doprowadziły do rywalizacji ze Zjednoczonym Królestwem. Jego pisma służyły usprawiedliwieniu imperialnej ekspansji i dlatego były mile widziane.