Jest ona wywołana przez znaczną stabilizację w kwadratowym polu ligandów.
Wpływ na własności spektroskopowe Wyraźne kolory przejawiane przez wiele kompleksów metali przejściowych mogą być wytłumaczone przy użyciu teorii pola krystalicznego. W sytuacji gdy orbitale atomowe d ulegają rozbiciu na dwa opisane powyżej zbiory, po absorpcji fotonu światła jeden z elektronów może przeskoczyć na wyższy poziom energetyczny, co prowadzi do wzbudzenia atomu. Różnica energii pomiędzy atomem w stanie podstawowym a wzbudzonym jest równa energii zaabsorbowanego kwantu. Ponieważ jedynie fotony o ściśle określonych długościach fali mogą zostać absorbowane, każdy związek posiada określone zabarwienie.
W zależności od wybranego zestawu ligandów pole krystaliczne wokół kationu metalu będzie miało odmienne wartości. Dla danego kationu pole krystaliczne generowane przez ligandy słabego pola będzie się charakteryzowało małą wartością Δ, co pozwala na absorpcję fotonów o dużej długości fali (jest ona odwrotnie proporcjonalna do energii). Natomiast wprowadzenie tego kationu w pole generowane przez ligandy silnego pola skutkować będzie absorpcją fotonu o małej długości fali. Jednakże w rzeczywistości jedynie w niewielu przypadkach energia absorbowanych fotonów bezpośrednio nawiązuje do wielkości przerwy energetycznej pomiędzy orbitalami.