mały|Wnętrze kościoła w połowie XIX w. Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława Biskupa w Bodzentynie – zabytkowy kościół rzymskokatolicki ufundowany przez Zbigniewa Oleśnickiego a zbudowany w latach 1440–1452.
Historia thumb|left|180px|Tablica erekcyjna Zbigniewa Oleśnickiego W miejsce pierwotnego kościoła z 1355 (spalonego), powstała obecna świątynia gotycka z inicjatywy biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego. Została zbudowana w latach 1440–1452<ref name="Diecezja"Informacje o parafii na stronie diecezji kieleckiej [dostęp 2022-05-10]. Jest to budowla trójnawowa typu bazylikowego, wzorowana na rozwiązaniach architektonicznych występujących w krakowskich kościołach bazylikowych.
Do połowy XVII wieku prowadzono w kolegiacie jedynie prace reperacyjno-restauracyjne, które nie wpływały na jej układ przestrzenny. Rok 1656 był tragiczną datą nie tylko dla miasta, ale i dla kolegiaty. Porażka Szwedów pod Sandomierzem stanowiła początek odwrotu wojsk Karola Gustawa, które wycofując się z Sandomierza, 20 marca, wysadziły w powietrze zamek królewski. Wzniecone wybuchem pożary uszkodziły także blisko usytuowaną kolegiatę.