thumb|Autonomia Wileńszczyzny (projekt) Autonomia Wileńszczyzny – projekt autonomicznej jednostki administracyjnej na Litwie, na Wileńszczyźnie, w większości zamieszkanej przez Polaków.
Idea i początki Po raz pierwszy idea autonomii tej części byłych Kresów II Rzeczypospolitej, na których pomimo zsyłek, przymusowych wysiedleń i masowych mordów (zbrodnia w Ponarach) Polacy nadal stanowili większość lub znaczny odsetek ludności pojawiła się jesienią 1989 roku. W owym czasie deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Jan Ciechanowicz i Anicet Brodawski wysunęli propozycję powołania Republiki Wschodniej Polski na Kresach północno-wschodnich. Powołana z inicjatywy Jana Ciechanowicza Polska Partia Praw Człowieka w swoim programie miała postulat powołania Wschodniopolskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej obejmującej tereny należące przed 17 września 1939 roku do II RP (de iure do 5 lutego 1946 r.). W związku z tymi pomysłami wysuwano również żądanie uznania prawa do repatriacji dla Polaków wysiedlonych po 1937 roku do RFSRR i Kazachstanu na dawne tereny polskie.