kujawsko-pomorskim, „Zapiski Kazimierzowskie” nr 1/2008, s. 62.. Istnieje także hipoteza, że gród w Kowalu znajdował się w rejonie ulicy Marchlewskiego, której okolice nazywano dawniej Podgrodziem Dybowo. Pierwsza wzmianka o Kowalu datowana jest na 20 stycznia 1185 r., gdy książę mazowiecki Leszek, syn Bolesława Kędzierzawego, nadał kanonikom włocławskim kościół i osadę Kowale. W dokumentach z początku XIV w. wśród parafii diecezji włocławskiej wymienia się ośrodki parafialne w Białotarsku, Grabkowie, Kłóbce i Kowalu. Z dużą dozą prawdopodobieństwa można przyjąć, że miejscowości te były parafiami o wiele wcześniej. W początku XVII w. na skutek nowych podziałów dekanatów, Kowal został ośrodkiem władzy kościelnej dla wyżej wymienionych parafii. Stan ten utrzymał się do końca XVIII stulecia.thumb|Remiza na ul. Zamkowej W 1262 r. Kazimierz I kujawski (ok. 1211–1267) podpisał szereg znaczących dla późniejszego rozwoju Kowala dokumentów. Książę traktował gród jako jedną z wielu swoich rezydencji. Jednak data uzyskania praw miejskich przez Kowal nie jest znana. Możliwe, że już za jego panowania wieś przeniesiona została na prawo niemieckie, bowiem w kilka lat po jego śmierci był sołtys kowalski Jan. W dniu 30 kwietnia 1310 r.