w Kowalu, przypuszczalnie na terenie grodu, urodził się Kazimierz Wielki.
Jan Długosz w Kronikach podaje, że w 1327 Kowal był grodem. Natomiast dokumenty Władysława Łokietka z lat 1296–1327 informują, że pierwszy kasztelan w Kowalu był w 1314. Miejscowość była usytuowana przy ważnym trakcie drogowym o znaczeniu państwowo-handlowym. Gród czy dwór był zapewne już w połowie XIII w. ośrodkiem zarządu dóbr książęcych i najprawdopodobniej dużym osiedlem targowym. Posiadał zapewne, jak wzmiankują źródła XIV-wieczne, komorę celną, dobrze funkcjonujący średniowieczny kościół, odbywały się regularnie targi i jarmarki. Sugerują, że Kowal był ośrodkiem miejskim przedlokacyjnym. Wiadomo, że stać się to miało przed 1370 r. Zdarzenie to łączy się z osobą Kazimierza Wielkiego. Nie budzi wątpliwości, że Kowal w latach 80. XIV w. był ośrodkiem miejskim. Ówczesny kronikarz Janko z Czarnkowa określa go mianem oppidum (miasto), opisując przy tej okazji zajęcie Kujaw brzeskich przez wojska mazowieckie w 1383 r., jak też walki księcia płockiego Siemowita IV w 1384 r.