Podmiotem badań socjologii według niego są "żywioły społeczne" ("rasy", "grupy"). Według niego, jednostki podejmują działania tylko jako członkowie konkretnych grup społecznych – wynika to z tzw. egoizmu społecznego, czyli ze świadomego i podświadomego działania jednostki na rzecz całej grupy. Według niego, by takie zjawisko zaistniało, jednostka musi się utożsamić z grupą (jak mówi Gumplowicz, jednostka musi umiłować grupę). Ma tutaj zastosowanie zasada zgodnie z którą im silniejsza jest więź emocjonalna jednostki z daną grupą, tym bardziej ta jednostka będzie odczuwać wrogość i ksenofobię wobec innych grup i jednostek do nich należących.
Gumplowicz za podstawowe błędy popełniane w socjologii uznał: błąd "jednoplemienności", czyli niezauważanie istnienia "wieloplemienności" w świecie społecznym, przyjmowanie, że nie ma "siły napędowej" społeczeństwa ("grupy są bezwładne")
"Zjawiska występujące w rzeczywistości" dzielił na: zjawiska fizyczne (chemiczne, fizyczne itp.) "zjawiska psychiczne" (duchowe, "dotyczące wyłącznie jednostki i jej wnętrza") zjawiska społeczne (dotyczą grupy osób) to stosunki między ludźmi i grupami ludzkimi, które powstają w wyniku współdziałania grup i zbiorowości ludzkich.