Gmina zbiorowa – rodzaj gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej, składającej się nominalnie z kilku miejscowości (czyli zbioru miejscowości), w przeciwieństwie do gminy jednostkowej, składającej się nominalnie z jednej miejscowościKallas, Marian. Województwo w Drugiej Rzeczypospolitej (z dziejów podziałów terytorialnych w latach 1919-1939). UMK, 1997..

W praktyce pojęcie gminy zbiorowej odnosi się ściślej do typu gminy obowiązującego na danym obszarze geograficzno-administracyjnym w pewnym okresie historycznym, niż do faktycznej konstytucji gminy. Znaczy to, że niektóre gminy zbiorowe (zazwyczaj te najludniejsze) mogły składać się z jednej miejscowości, a niektóre gminy jednostkowe mogły obejmować po kilka miejscowości (zazwyczaj bardzo małych)Mielcarek, Adam Janusz (2008): Podziały terytorialno-administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej, Neriton..

Polska W Polsce gminy zbiorowe i jednostkowe występowały wymiennie na różnych obszarach (zazwyczaj pozaborowych) w różnych okresach.