Pod zaborem rosyjskim, gminy zbiorowe funkcjonowały od XIX wieku. Były one jednak stosunkowo małe. W Królestwie Polskim (czyli późniejsze tzw. województwa centralneWojewództwa: warszawskie, lubelskie, łódzkie, kieleckie i (w większej części) białostockie.) wraz z reformą gubernialno-powiatową przeprowadzono nowy podział na gminy wiejskie w ramach guberni i powiatów, kiedy to mniej więcej z dwóch dotychczasowych gmin powołano jedną nową gminę. Zmiany zostały ogłoszone z końcem 1866 roku (19/31 grudnia), po czym weszły one w życie HISTORIA SAMORZĄDU I ADMINISTRACJI W GMINIE OSIĘCINY W XIX i XX WIEKU; powstało wówczas 1331 gmin zbiorowychPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279).. W kolejnych latach wprowadzano różne zmiany lub korekty, jednak podstawowa struktura gminna na tym obszarze przetrwała aż do jesieni 1954 roku. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, 13 grudnia 1918, na terenie byłego Królestwa Polskiego utworzono rady gminne dla gmin zbiorowychDziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. 1918, nr 2, poz. 14.