thumb|Collegium Anatomicum w Poznaniu – podczas PeWuKi – Pałac Sztuki – kolekcja współorganizowana przez N. Pajzderskiego thumb|Zamek w Gołuchowie – miejsce pracy N. Pajzderskiego od 1912 Nikodem Pajzderski (ur. 15 września 1882 w Łęgu k. Śremu, zm. 6 stycznia 1940 w Poznaniu) – polski historyk sztuki, mediewista, konserwator i badacz zabytków, muzealnik; brat Sylwestra.

Życie i działalność Urodził się w majątku Łęg k. Śremu, jako jedno z dwanaściorga dzieci. Był bratem m.in. Tomasza, architekta, Pawła (1872–1938), górnika, podróżnika, Sylwestra, architektaNikodem Pajzderski M.J. Minakowska, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2025-08-19].. Od 1894 uczęszczał do Królewskiego Gimnazjum w Śremie, które opuścił przedwcześnie w 1900, w związku z szykanami Procesu Toruńskiego. Maturę zdał eksternistycznie w II Gimnazjum we Lwowie. W latach 1901–1903 studiował na Wydziale Architektury Politechniki w Charlottenburgu, od 1905 studiował historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1909 uzyskał stopień doktora filozofii. W latach 1909–1911 podróżował po Europie, zwiedzając zabytki i zapoznając się z lokalną sztuką krajów takich, jak Francja, Włochy, Austria i Niemcy.